نوێ


بێباورانێک لەم سەردەمە سەریان هەڵداوە دێن بەرگری لەکەسێکی شەرانگێز و دەم پیس و خیانەتکار دەکەن کەچی هۆزەکەی ئەم کەسە بەم شێوەیە بەرگیریان لێنەکردووە ، ئەمیش بریتییە لە کەعبی کوری ئەشرف کەسێکی شاعیربووە لەسەرمی پەیامبەر ،
پەیامبەر کاتێک هات بۆ مدینە پەیمان نامەیەکی نووسنی کە تیایە کەعبیش لەگەڵ بوو کە هەردوو لا پشتگیری لەیەکتر دەکەن و یەکتر دەپارێزن دژی هەر کەسێک بیەوێ هێرشیان بکاتە سەر بەڵام کەعب پابەندی پەیمان نامەکە نەبێ بەڵکو خۆی ببوو بەیەکێک لەوانەی کە هانی خەڵکی دەدا بۆ شەر دژی پەیامبەر و هاوەڵان،

سەرەتا باس لەوە دەکەین کە چۆن چۆنی کەعب و پەیامبەر پەیمان نامەی ئاشتیان هەبوو

هەروەک امام خطابی فەرموودەیەک لەم بارەیەوە دەگێرتەوە دەفەرمووێ
(أن كعب بن الأشرف عاهد رسول الله صلى الله عليه وسلم أن لا يعين عليه ولا يقاتله ولحق بمكة ثم قدم المدينة معلناً بمعاداة النبي صلى الله عليه وسلم…)،
ذكره د.مهدی وصحح فی السيرة النبوية في ضوء المصادر الأصلية – دراسة تحليلية (ص۳۱٤) وقال روی الخطابي فی معالم السنن (۳۳۸/۲) بإسناد صحیح كما قال هارون (ص۱٤۸).

واتا (کەعبی کوری ئەشرف پەیمانی بەستی لەگەڵ پەیامبەر کە کەس سەرنەخان بەسەر یەکتردا وە نەجەنگن لەگەڵ یەکتردا پاشن کەعب چوو بۆ مککە پاشان وویستی بگەرێتەوە بە دژایەتی پەیامبەر… )

هەروەها پێشەوا ابوداود و ترمزی هۆکاری کوشتنی کعب مان بۆ دەخەنە ڕوو

(…. وَكَانَ كَعْبُ بْنُ الْأَشْرَفِ يَهْجُو النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَيُحَرِّضُ عَلَيْهِ كُفَّارَ قُرَيْشٍ، …….فَلَمَّا أَبَى كَعْبُ بْنُ الْأَشْرَفِ أَنْ يَنْزِعَ عَنْ أَذَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ أَنْ يَبْعَثَ رَهْطًا يَقْتُلُونَهُ، فَبَعَثَ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ. وَذَكَرَ قِصَّةَ قَتْلِهِ، فَلَمَّا قَتَلُوهُ فَزِعَتِ الْيَهُودُ وَالْمُشْرِكُونَ، فَغَدَوْا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا : طُرِقَصَاحِبُنَا فَقُتِلَ. فَذَكَرَ لَهُمُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَانَ يَقُولُ، وَدَعَاهُمُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَنْ يَكْتُبَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ كِتَابًا يَنْتَهُونَ إِلَى مَا فِيهِ، فَكَتَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْمُسْلِمِينَ عَامَّةً صَحِيفَةً). رواه ابوداود فی السنن برقم۳۰۰۰والصحح الشیخ البانی

واتا
(کەعب هێرشی دەکردە سەر پەیامبەر بەشعر قسەی ناشرین ، وەهانی بێباورانی قوریشی دەدا بۆ هێرشکردنە سەر پەیامبەر ،….کاتێک لەمە بەردەوم بوو لەئەزیەت دانی پەیامبەر ، پەیامبەر فەرمانی کرد بە سعد کە کۆمەلێک دەرچن بۆ کوشتنی کعب ، سعد لەگەڵ محمدی بن مسلمە چوون کوشتان و هەواڵی کوشتنی کعبیان بەپەیامبەر دا ،کاتێک یەهودیەکان و بێباوران ئەمەیان زانی ترسان،….چوون بۆلای پەیامبەر ووتیان سەرکەردە خۆشەویستەکەمان کوژرا ، پەیامبەر باسی ئەوەی بۆ کردن کە کعب دژایەتی کردووین و هانی قورەیشی داوە بۆ هێرشکردنە سەرما ، پاشان پەیامبەر بانگی کردن کە نووسراوێک بکەین کە کۆتایی بەمە بێنن ، ئینجا پەیمانێک لەنێوان پەیامبەر و یهودیەکان و مسولمان هەمووی نووسرا)

هەروەها ابن کثیر ئەم بابەتە زیاتر ڕوون دەکاتەوە کە کعب چۆن وویستیتی کە بێباورانی قوریش بێنتە سەر مدینە بۆ کوشتنی پەیامبەر و هاوەڵانی

(قال موسى ومحمد بن إسحاق: وقدم للمدينة يعلن بالعداوة ويحرض الناس على الحرب، ولم يخرج من مكة حتى أجمع أمرهم على قتال رسول الله ﷺ، وجعل يشبب بأم الفضل بن الحارث وبغيرها من نساء المسلمين). ذكره ابن كثیر فی البداية والنهاية– الجزء الرابع 
مقتل كعب بن الأشرف

واتا ( موسی و محمدی کوری اسحاق ووتیان، کعب بەرێ کەوت لە مککە بۆ مەدینە بە شەران گێزی و دوبەرەکی وە هانی قورەیشی دەدا بۆ شەر دژی مسولمانان وە لە مککە دەرنەچوو تا ئەوەی هەموو بێباورانی قوریشی رازی کرد بە هێرشکردنە سەر مسولمانان شەرکردن لەبەرامبەریان وە جنێوی دەدا بە ام الفضل و هەموو ئافەرەتانی مسولمانان )،

کەواتە کەعب قورەیشی کۆکردبۆوە بۆ ئەوەی هێرشبکەنە سەر مسولمانان وە خۆشی وویستی سەرەتا بێتە مەدینە بۆ چاودێری مسولمانان بەڵام پەیامبەر فەرمانی کوشتنی دەکرد ئەوەبوو کە کاتێک کوژرا ئەمانەی کە بۆ شەر ئامادەکردبوو پەشیمان بوونەوە بەو هۆیەوەش شەرەکە ڕووی نەدا کەواتی بەکوشتنی کەعب سەدان کەس لە ئەگەری کوشتن و خوێن رێژی ڕزگاربوون

ئایە سەری کعب بردا بۆ پەیامبەر؟

ئەم بابەتە هەلەیە هیچ کام لەفەرموودەکان باس لەمە ناکەن تەنها مێژوونووس الواقدی وای گومانی بردووە وە واقدی خۆی کەسێکی زەعیفە وەڵەگەڵ ئەوەشا زانایانی مێژووی ئیسلامی ووتیانە هیچ بەلگەیەک نییە بۆ ئەم بابەتە بۆیە ڕاست نیە هەوەک امام تەبەری وادەفەرمووێ و ابن کسیرش بەهەمان شێوە قسەی امام تەبەری دەهێنێت

(قال ابن جرير : وزعم الواقدي أنهم جاءوا برأس كعب بن الأشرف إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم) . البداية والنهاية الجزء الخامس[ ص: 326 ] 

واتا(امام تەبەری دەلێت : وە واقدی وا گومانی بردیە کە سەری کعب بۆ پەیامبەر هێنراوە )

هەروەها پێشەوا زهری دەفەرمووێ
( عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ: ” لَمْ يُحْمَلْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسٌ قَطُّ…)سنن سعيد بن منصور” (2651)
واتا ( هیچ کات سەری هیچ کەسێک نەرداوە پاشان هنێدرابێ بۆ پەیامبەر …)

کەواتە کوشتنی کەعبی کوری ئەشرف بەهۆی ئەوە نەبووە کە کەسێکی شاعیر و زانا و دانای یهود بووە بەڵکو بەهۆی ئەوە بووە پەیمانی شکاند و پاشان هانی قوریشی دەدا بۆ کوشتنی مسولمانان وە بگرە کۆی کردنەوە بۆ کوشتنی مسولمانان ئینجا پەیامبەر فەرمانی بەکوشتنی کەعب کرد چونکە کوشتنی کعب بووە هۆی ئەوەی کە شەر لەنێوان مسولمانان و قوریش دروست نەبێ کەواتە پەیامبەر بۆیە فەرمانی بەکوشتنی کەعب دا تا کەسی تر نەکوژرێت و شەر دابمرکێتەوە چونکە گەر ئەو نەکوژرا با ئەوە شەرێک دروست دەبوو لەنێوان مسولمانان و بێباورانی قوریش کە ئەگەری ئەوەبوو بەدەیان کەس کوژرابا لەم شەرە